Zwanger na verlies: hoe durf ik opnieuw te vertrouwen?

Durf ik hier wel blij om te zijn? Wat als het weer misgaat? Kan ik mijn lichaam nog vertrouwen? Mag ik me al hechten aan deze baby?

Een zwangerschap na een miskraam kan verschillende gedachten en gevoelens oproepen. Alsof je met één voet in de hoop en met de andere in het verdriet staat. Je wilt vertrouwen, maar je weet inmiddels dat een zwangerschap ook kan eindigen.

Dat maakt een volgende zwangerschap voor sommige vrouwen allesbehalve zorgeloos.

Een miskraam komt vaak voor, maar voelt nooit gewoon

Ongeveer één op de vier vrouwen maakt in haar leven een miskraam mee. Medisch gezien eindigt ongeveer 10 tot 20 procent van de vastgestelde zwangerschappen in een miskraam.

Toch wordt er relatief weinig over gesproken.

Dat er weinig over wordt gesproken, kan ervoor zorgen dat een vrouw na een miskraam het gevoel krijgt dat ze haar verdriet vooral zelf moet dragen. Dit kan gebeuren op het moment dat de zwangerschap nog maar kort duurde. Dan kan het zijn dat de omgeving het verlies onderschat en je het idee krijgt dat het verdriet er niet mag zijn.

Reacties als “Je bent gelukkig nog jong”, “De volgende keer lukt het vast wel” of “Je kunt tenminste zwanger worden” zijn vaak goed bedoeld. Maar ze kunnen ook pijnlijk zijn. Want een nieuwe zwangerschap neemt het verdriet om de vorige niet weg.

Een miskraam betekent niet alleen het verlies van een zwangerschap. Het kan ook het verlies zijn van verwachtingen, toekomstbeelden en een kindje waar je je misschien al voorzichtig mee verbonden voelde.

Als je opnieuw zwanger bent, kan het eerdere verlies weer dichtbij komen

Een nieuwe zwangerschap kan oude gevoelens opnieuw wakker maken. Soms juist op momenten waarop je dacht dat het verdriet wat meer naar de achtergrond was geraakt. De positieve zwangerschapstest kan bijvoorbeeld niet alleen blijdschap oproepen, maar ook spanning. De eerste echo kan een spannend moment worden. Iedere buikpijn of verandering in je lichaam kan aanleiding zijn om te denken: gaat het deze keer wel goed?

En juist wanneer de zwangerschap een nieuwe mijlpaal bereikt, kan het verleden zich opnieuw aandienen.

Misschien was je vorige zwangerschap bijvoorbeeld geëindigd rond negen weken. Wanneer je opnieuw negen weken zwanger bent, kan die periode extra beladen voelen. Het kan lijken alsof je lichaam en je geheugen tegelijkertijd teruggaan naar wat er eerder gebeurde.

Het betekent dat je opnieuw geconfronteerd wordt met iets wat eerder pijnlijk en onzeker was.

Waarom vertrouwen na een miskraam zo moeilijk kan zijn

Een miskraam kan het vanzelfsprekende vertrouwen in je lichaam aantasten.

Voor een verlies kan een zwangerschap voelen als iets waar je vooral naar uitkijkt. Na een miskraam weet je dat je lichaam zwanger kan zijn én dat een zwangerschap onverwacht kan eindigen.

Je hoofd kan daardoor voortdurend bezig zijn met risico's:

Controle zoeken kan tijdelijk geruststellen. Bijvoorbeeld vaker een zwangerschapstest doen, voortdurend symptomen controleren of online zoeken naar informatie.

Maar de geruststelling houdt vaak maar kort stand. Daarna komt de twijfel terug.

Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan:

Het doel hoeft daarom niet te zijn om tijdens een volgende zwangerschap helemaal geen angst meer te voelen. Het gaat er eerder om dat angst niet voortdurend je zwangerschap gaat beheersen.

Herkenbare signalen dat de angst te veel ruimte krijgt

Angst na een miskraam is begrijpelijk. Je hoeft niet meteen psychologische hulp te zoeken omdat je gespannen bent bij een echo of af en toe denkt: als het maar goed gaat.

Het wordt belangrijker om hulp te zoeken als je merkt dat de angst je dagelijks functioneren of je zwangerschap steeds meer gaat beïnvloeden.

Let bijvoorbeeld op de volgende signalen:

• Je bent vrijwel voortdurend bang dat de zwangerschap opnieuw misgaat.
• Je controleert je lichaam voortdurend op symptomen.
• Je zoekt veelvuldig geruststelling bij je partner, verloskundige, gynaecoloog of via internet.
• Je hebt moeite om de zwangerschap als werkelijkheid toe te laten.
• Je probeert je bewust niet aan de baby te hechten, omdat je bang bent opnieuw verdriet te krijgen.
• Je vermijdt het maken van plannen of het kopen van spullen uit angst dat het “te vroeg” is.
• Een echo of controle geeft nauwelijks geruststelling, of de spanning loopt juist steeds verder op.
• Je hebt paniekklachten, slaapt slecht of bent voortdurend gespannen.
• Je hebt terugkerende nare beelden of nachtmerries over de miskraam.
• Je vermijdt gesprekken, plekken of situaties die je aan het verlies herinneren.
• Je voelt je somber, schuldig of emotioneel afgevlakt.

Wanneer is het tijd om hulp te zoeken?

Je hoeft niet te wachten tot de klachten “ernstig genoeg” zijn.

Hulp kan juist waardevol zijn wanneer je merkt:

Of:

Of:

Ook wanneer jouw eerdere miskraam al langer geleden is, kan het zinvol zijn om hulp te zoeken. Psychische klachten na een ingrijpende gebeurtenis kunnen soms langere tijd blijven bestaan of opnieuw naar voren komen wanneer een vergelijkbare situatie zich aandient.

Bespreek je zorgen in ieder geval met je verloskundige, gynaecoloog of huisarts. Als de klachten langere tijd blijven bestaan, neem dan contact op met Perimentaal.

Wanneer professionele begeleiding kan helpen

Perimentaal kan helpen wanneer een eerdere miskraam nog veel invloed heeft op je huidige zwangerschap. Samen kan bijvoorbeeld worden gekeken naar:

• de betekenis die het verlies voor jou heeft gehad;
• gevoelens van verdriet, schuld, boosheid of machteloosheid;
• angst voor een nieuwe miskraam;
• controle- en geruststellingsgedrag;
• traumatische herinneringen aan het verlies;
• moeite met hechting aan de nieuwe zwangerschap;
• het omgaan met onzekerheid;
• de invloed van het verlies op je relatie;
• manieren om met meer rust en vertrouwen de huidige zwangerschap te beleven.

Soms is vooral ruimte nodig om het verlies te verwerken. In andere situaties staan angst- of traumaklachten meer op de voorgrond en kan gerichte psychologische behandeling passend zijn.

Het belangrijkste is dat je niet hoeft te wachten tot je vastloopt.

Tot slot

Een miskraam is medisch gezien helaas vaak voorkomend, maar dat maakt jouw verlies niet minder betekenisvol. Een volgende zwangerschap kan daarom tegelijk hoopvol en beangstigend zijn. Als je merkt dat je vooral probeert jezelf te beschermen tegen opnieuw verdriet, sta daar dan even bij stil. Misschien hoef je niet opnieuw te leren geloven dat alles goed komt. Misschien mag je eerst leren vertrouwen dat je je gevoelens niet hoeft weg te duwen. Dat je verdriet er mag zijn. Dat je angst er mag zijn. En dat je stap voor stap ruimte kunt maken voor wat er nu is.